Vergelijkingstest: 61 CPU-koelers

61 producten gekoppeld aan dit artikel

Inleiding

Wie op de middelbare school heeft opgelet bij natuurkunde, is bekend met ‘de wet van behoud van energie'. Deze leert dat energie nooit verloren kan gaan, en alleen in een andere energievorm omgezet kan worden. In het geval van elektronische componenten waarbij geen beweging of licht opgewekt wordt, betekent dit dat opgenomen energie wordt omgezet in warmte. Een processor die 80 Watt verbruikt, produceert dus ook 80 Watt aan warmte. Die warmte moet de processor weer kwijt zien te raken, om te voorkomen dat de temperatuur steeds verder blijft stijgen. In verhouding tot de hoeveelheid opgewekte warmte is processor echter véél te klein om alle warmte kwijt te raken aan zijn omgeving. Om door middel van straling warmte over te brengen op de omgevingslucht is namelijk een groot oppervlak vereist, want hoe groter het oppervlak dat met de relatief koude omgevingslucht in contact staat, hoe makkelijker warmte overgedragen wordt.

En dat is precies waar de processorkoeler om de hoek komt. Conventionele koelers beschikken altijd over een metalen koellichaam dat in contact staat met de omgevinglucht om zo warmte af te stralen. Vinnen of lamellen helpen hierbij om het contactoppervlak met de lucht te vergroten en zo een efficiëntere koeling mogelijk te maken. Het is dan ook niet het gewicht of de inhoud van een koellichaam dat de effectiviteit bepaald, maar de totale grootte van het oppervlak dat in contact staat om de omgevingslucht. Een massief blok koper of aluminium is dus minder goed in het afstralen van warmte dan eenzelfde blok waarin vinnen zijn gefreesd.

Maar met alleen een groot oppervlak ben je er niet. Want overdracht van warmte kan alleen plaatsvinden als er een, bij voorkeur groot, temperatuurverschil is tussen het koellichaam en de lucht waaraan de warmte overgedragen moet worden. En zeker binnen de beperkte ruimte van een PC-behuizing ontstaat daar snel een probleem, omdat de opgewarmde lucht rond het koellichaam blijft hangen en dus steeds minder warmte op kan nemen. Om dit probleem op te lossen gebruiken vrijwel alle processorkoelers één of meerdere ventilatoren die ervoor zorgen dat er steeds nieuwe, koude lucht langs en door de vinnen van het koelblok geblazen wordt.