DDR3: 2 GHz is in zicht!

5 producten gekoppeld aan dit artikel

Inleiding

Een tijdje geleden publiceerden we onze ervaringen met de eerste generatie DDR3-modules. De vorig jaar geïntroduceerde Intel P35-chipset bood als eerste ondersteuning voor de nieuwe geheugenstandaard. Inmiddels zijn ook de high-end Intel X38 en X48 chipsets op de markt gekomen met eveneens optionele ondersteuning voor DDR3. Door de populariteit van de nieuwe chipsets begint de vraag naar DDR3-modules ook mondjesmaat op gang te komen. Van een stormloop kunnen we echter nog niet spreken; naar verwachting zal DDR3 pas in 2009 een significant marktaandeel krijgen zodra veel meer chipsets ondersteuning bieden en zodra ook AMD is overgestapt.

In het betreffende artikel schreven we al dat DDR3 technisch op een andere manier werkt, waardoor hogere klokfrequenties mogelijk worden. Waar voor DDR2 er officieel geen hogere snelheden komen dan 1066 MHz en voor overklokkers de pret niet ver na 1300 MHz ophoudt, gaat DDR3 een stuk verder. Op dit moment is de snelste officiële standaard DDR3-1333, maar DDR3-1600 is op komst. Overklokkers gaan - zoals we verderop zullen zien - nu al een stuk verder. De truc zit hem in de latencies; die zijn bij DDR3 een stuk hoger dan bij DDR2. Op dezelfde klokfrequentie zijn DDR2-geheugenmodules dus sneller. Ofwel, je moet daadwerkelijk met de klokfrequenties omhoog om profijt te halen uit DDR3.

Overklokken

Voor normale PC-gebruikers is er nog maar weinig profijt uit DDR3 te behalen. Voor een set van twee DDR3-1333 1 GB-modules betaal je al snel tegen de 400 euro. Voor dat zelfde bedrag koop je eenvoudig 4 GB DDR2-1066 geheugen - dat in de praktijk minstens net zo snel is - en dan houd je nog geld over ook. DDR3 is zodoende op dit moment alleen interessant voor die-hard overklokkers die per se de allerbeste scores willen behalen. Populaire benchmarks als SuperPi zijn immers minstens net zo afhankelijk van het geheugen als van de processor en dus moet je om een recordscore te kunnen vestigen gigantisch hoge geheugenklokfrequenties behalen. Met DDR3 is dat een stuk makkelijker dan met DDR2, zoals we verderop zullen zien.
De prijzen dalen gelukkig snel. Waar het prijsverschil tussen DDR2 en DDR3 nu dus nog ruim een factor twee is, zal dat over een jaar wel anders zijn. Het voordeel van nu een DDR3-gebaseerd systeem kopen is natuurlijk ook dat je volledig future-proof bent. Desalniettemin; wie zichzelf niet als ware overklokker beschouwt, raden we aan om nog even op DDR2 te blijven.

Aanbod

De DDR3-geheugentechnologie is inmiddels ruim een half jaar daadwerkelijk beschikbaar. Nog niet alle geheugenfabrikanten hebben al daadwerkelijk modules op de markt gebracht, maar van de andere kant zijn sommigen van de grote merken inmiddels al aan hun tweede generatie modules toe. Voor deze test vroegen wij alle bekende merken ons hun snelste DDR3-modules toe te zenden. Vier merken konden aan deze oproep voldoen; Corsair, Kingston, OCZ en Team. OCZ stuurde ons zelfs twee sets, waardoor het totaal op vijf komt. Alle geteste modules werden geleverd in een set van 2x 1 GB. Wie DDR3-modules van 2 GB per stuk wil moet goed zoeken, die zijn op het moment van schrijven nog vrijwel niet beschikbaar.

Test

We hebben de geheugenmodules getest op een ASUS Blitz Extreme-moederbord met Intel P35-chipset. Dit bord staat bekend om de zeer hoge FSB-waardes die behaald kunnen worden, zodat we er zeker van kunnen zijn dat de FSB niet de bottleneck zou gaan vormen. Op het bord maakten we gebruik van een Intel Core 2 Extreme X6800-processor, waarvan we de multiplier hebben teruggeschroefd naar 7x om opnieuw ons ervan te vergewissen dat we tijdens onze overklokpogingen uiteindelijk tegen de limiet van het geheugen zouden aanlopen en niet die van de processor. Verder hebben we het geheugen ingesteld op multiplier 1:2, wat dus betekent dat een frontside bus van bijvoorbeeld 400 MHz resulteert in een geheugenbus van 800 MHz en via die weg dus in DDR3-1600 geheugen.

Van alle modules in de test hebben we de maximale klokfrequentie bepaald, waarbij we gebruik maken van de bij DDR3 meest populaire 7-7-7-21 timings. Op deze maximale klokfrequenties hebben we de memory benchmarks van PCMark05 en SiSoft Sandra 2007 gedraaid.