Workshop: energiezuinig dankzij CPU ondervolten

Werkwijze

De truc die we gaan uithalen is eigenlijk niet bijster ingewikkeld. Standaard werkt een processor op een bepaalde klokfrequentie, waarbij gebruikgemaakt wordt van een bepaald voltage. Hiervoor heeft de processorfabrikant zeer ruime marges, om er zeker van te zijn dat de processor altijd stabiel kan werken. Allereerst zullen we door stapsgewijs het voltage van de processor te verlagen gaan kijken op welke spanning de computer stabiel blijft werken. Een lagere spanning betekent immers minder stroomverbruik en minder warmteproductie. Een speciaal Windows-programma kan er verder voor zorgen dat de processor wanneer niet belast - dus wanneer de PC wel aan staat, maar je tijdelijk niets doet - automatisch wordt teruggeklokt tot een veel lagere snelheid. Ook voor die laagste snelheid gaan we het minimumvoltage bepalen, om er zo voor te zorgen dat ook in rust de PC zo zuinig mogelijk is. De speciale utility laten we uiteindelijk op de achtergrond draaien, zodat er altijd automatisch geschakeld wordt tussen een snelle en langzame stand zonder dat je daar als gebruiker iets van merkt.

Voor ons testsysteem maken we gebruik van een standaard al energiezuinige AMD Sempron 3400+ processor, maar de gebruikte RM Clock-software kan ook gebruikt worden in combinatie met uiteenlopende andere Intel- en AMD processors.

Systeem en software

Voor deze tutorial zijn we aan de slag gegaan met een systeem op basis van een standaard al energiezuinige AMD Sempron 3400+ processor (2.0 GHz, Socket AM2), geplaatst op een Gigabyte GA-M51GM-S2G-moederbord met 512 MB geheugen. Verder is ons demosysteem voorzien van een Westen Digital Scorpio 2.5" 80 GB harddisk en een Samsung SH-S183A DVD-brander. Het geheel is gebouwd in een Antec NSK3300 met ingebouwde 300 Watt SFX-voeding van Seasonic.

Om aan te slag te gaan met het ondervolten maken we gebruik van een drietal programma's. Het belangrijkste is RM Clock, een extreem handig freeware-programma waarin we CPU-voltage kunnen aanpassen. Het is ook dit programma dat later op de achtergrond werkend de snelheden en voltages van de processor dynamisch kan aanpassen. Sommige moederborden laten zich ook hardwarematig in de BIOS ondervolten, maar het grote nadeel hiervan is dat het voltage van de processor dan te allen tijde vaststaat, wat weer ongunstig is voor de prestaties onder load. RM Clock is in feite niets anders dan een verbeterde Cool 'n Quiet of Speedstep: als de computer weinig of niets staat te doen, worden het voltage en de kloksnelheid van de processor naar een minimum teruggeschroefd. Is er meer rekenkracht nodig, dan wordt er automatisch en zonder dat je er iets van merkt bijgeschakeld. Op de site van RM Clock vind je een lijstje processors dat geschikt is voor het dynamisch aanpassen van de prestatie, iets wat in jargon P-state transitions genoemd wordt.

Om te kijken hoe het zit met de stabiliteit en maximale temperatuur van je processor, zul je hem tussendoor steeds aan een stresstest moeten onderwerpen. In deze tutorial maken we gebruik van Prime95, maar je kunt er ook een ander programma of een veeleisende applicatie voor gebruiken, zoals Orthos of de burn-in test van SiSoft Sandra.

Als laatste gebruiken we Speedfan. Dit programma laat zich uitstekend gebruiken voor het monitoren van de temperaturen van verschillende onderdelen in de computer. Je kunt de waardes van je processor op idle en load noteren voordat je begint met ondervolten, zodat je na afloop kunt zien hoeveel je er op vooruit bent gegaan.

Helemaal mooi is het als je ook een stroommeter hebt, zodat je ook kunt zien wat de winst op het gebied van stroomgebruik is. Zo'n apparaatje is al vanaf € 12,95 bij Conrad verkrijgbaar en komt in een modern huishouden niet alleen bij de computer en randapparatuur van pas.